ZEDBAZI.آرشیوِ
تو این مطلب
بین ده ترکِ «زاخارنامه»، «مرسی کلی» تنها آهنگیه که توش هر پنج عضو یه چیزی می‌گن و آخرش هم همه با هم یه تشکر ساده می‌کنن. یه آهنگ تشکر از طرفدارها که تلخ‌وشیرینه و همزمان یه کم نیش هم داره. متن کامل رو توی صفحهٔ آهنگ می‌تونی بخونی؛ اینجا می‌خوام بگردم دنبال اینکه هر ورس چی می‌گه و کدوم جمله‌ها بعد از این‌همه سال هنوز تو ذهن می‌مونن. هرجا حرف از معنی می‌زنم، برداشت خودمه، نه حرفِ خودِ اعضا، مگر اینکه صراحتاً بگم از کجا آوردمش. (راستی، این سایت یه آرشیو طرفدارانه‌ست و به خودِ گروه ربطی نداره.)
مرسی کلی کجای زاخارنامه نشسته؟
«مرسی کلی» ترک پنجم «زاخارنامه»ست، اولین آلبوم رسمی گروه که ۱۶ خرداد ۱۳۹۱ (۵ ژوئن ۲۰۱۲) منتشر شد (ویکیپدیای فارسی و Genius). ده ترک داره و سامان ویلسون توش نیست. فهرست کامل و جزئیات آلبوم رو توی صفحهٔ زاخارنامه می‌بینی.
طبق فهرست آثار ویکیپدیای فارسی، هر پنج نفر توی این آهنگ اجرا دارن و تهیه‌کننده‌ش علیرضا جیجیه. اجرای نسیم هم بیشتر همون کوروس تکرارشونده‌ست که آهنگ رو قاب می‌گیره.
به نظر من جای‌گیری این ترک تصادفی نیست. بعد از چهار ترکی که پشت سر هم می‌گذره («تهران ماله منه»، «خودش میدونه خوبه»، «چرا بدی؟»، «نباید وایسیم»)، یهو آهنگی می‌رسه که اسمش «مرسی»ه. این برداشت منه از چیدمان؛ ترتیب ترک‌ها رو خودِ گروه هیچ‌جا برام توضیح نداده.
کوروس: «مرسی از همگی»
مرسی از همگی / مرسی که با ما بودید
ساده‌ترین بخش آهنگه و شاید همین‌ش باعث شده این‌قدر تو گوش بمونه. خطِ سوم و چهارمش یه ذره دوپهلوئه: «اشتباه اگه زیاد کردیم / بازم خواستین که برگردیم». یعنی هم عذرخواهیه، هم تشکر برای اینکه شنونده‌ها منتظر موندن.
برداشت من اینه که «با ما بودید» یعنی «تا اینجا همراهمون موندین»، و «بازم خواستین برگردیم» یه جور اعترافه که گروه وسط راه چندبار کم آورده. ولی دوباره می‌گم، این خوانش منه؛ کسی از اعضا چنین توضیحی نداده.
ورس سیجل: صحبت از رابطه با طرفدارها
ورس اول با سیجله و با این جمله شروع می‌شه که رابطه‌ش با «فن‌ها» از یه تلفن و «الو سلام» بیشتره. بعدش از دوره‌ای می‌گه که گیج بوده و نمی‌دونسته داره کدوم طرف می‌ره؛ حتی جیجی بهش گفته «سیجل چرا وِلی». «وِلی» رو من «ول و بی‌هدف» می‌خونم، که برداشت خودمه.
یه جای ورس سیجل هم هست که می‌گه «مهراد گفت دیگه گروه پاشیده». به نظر می‌رسه از یه حرف یا حس توی همون دوره می‌گه، ولی اینکه دقیقاً کی و کجا گفته شده رو هیچ منبعی که دیدم روشن نکرده؛ پس بیشتر از این حدس نمی‌زنم. بعدش هم می‌گه «این دروغا چیه / مهم نیست تقصیر یا که شروع با کیه»، یعنی خودش هم نمی‌خواد کسی رو مقصر کنه. آخرِ ورس اسم «نسیم» میاد و بعدش کوروس شروع می‌شه؛ من اینو تحویل‌دادنِ میکروفون می‌خونم.
بیت و ورس جیجی
بیت آهنگ از جیجیه (فهرست آثار ویکیپدیای فارسی). اگه تحلیل تابستون کوتاهه رو خونده باشی می‌دونی بیتش هم کارِ اون بود، و ورس جیجی توی همین آهنگ بهش اشاره می‌کنه:
بگو یه موزیک درس کن مثه تابستون کوتاهه
برداشت من: اینجا آدم‌هایی دور و برش هستن که ازش یه «هیت» دیگه می‌خوان. اون هم وسط ورسش می‌گه جایزه بهم میدن و دلم نمی‌خواد ذوق کنم: «چرا ذوق نمی‌کنم، چرا بغض نمی‌کنم». ترکیب «ارزش دارم» و «بی‌حس شدم» برام جالب‌ترین قسمت آهنگه، چون ظاهراً از تو چیزی که معمولاً می‌شه شادی، یه خستگی درمی‌آره.
یه خط دیگه هم هست که می‌گه اولش می‌گفتن «این ورسا چیه»، می‌گفتن حرفاش تکراریه. این برای من تصویر آدمیه که اولین نقدها رو یادش مونده و حالا ازشون عبور کرده: «اول مثه دست در رفتم، بعدم گول زدمو جا افتادم». آخرش با «دیلر نیستم ولی ایهامو میدم» تموم می‌شه؛ بازی با کلمه، نه چیز دیگه.
ورس هیدن: «خوب مرسی کلی»
بخش هیدن لحنش با بقیه فرق داره و به نظر من نیش اصلی آهنگ همین‌جاست. اینجا مخاطب شنونده‌های همیشه‌طرفدار نیست؛ یه نفره (یا یه دسته) که وقتی بهشون فوش می‌دادن حرص می‌خورده و وقتی مشکلی بوده اسم می‌برده:
میگی مارو دوست داری خوب مرسی کلی
اسم «مرسی کلی» از همین‌جا اومده. برداشت من اینه که این «مرسی» یه کم طعنه‌داره، مثل وقتی میگی «ممنون که دوستمون داری» به کسی که دوستیش مشکوکه. کسی رو مشخص نکرده و من هم حدس نمی‌زنم کی مخاطبشه. بعدش هم می‌گه «ما باهمیم» و «تا آخرین پک بکشیمش»؛ من اینو استعارهٔ ادامه‌دادن تا آخرین لحظه می‌خونم.
ورس امجی: ماه، تاریکی و «پنج تا شاه و بی‌بی»
ورس آخر از سهراب ام‌جیه، بخش آخر آهنگه. اولش از «اونایی» می‌گه که پشتشون بودن و بعد: «قدرت از خلیج فارس تا لبه خزر». طبق توضیحات Genius، این خط اشاره‌ایه به آهنگ قدیمی از خزر تا خلیج فارس (۱۳۸۳ / ۲۰۰۴). اون تایتل هم، به گفتهٔ خودِ سهراب توی مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی (۱۳۸۵)، فقط یعنی «تو کل ایران ما یه دونه‌ایم».
بعد می‌رسه به طرفدارها: «وقتی ما ناامیدیم، شما نشون راهو میدین، انگار تو تاریکی بودیم، یهو ماهو دیدیم». Genius اینجا تشبیه طرفدارها به ماه رو می‌بینه و من هم با این خوانش مشکلی ندارم.
آخر ورس این دو خطه:
همیشه کناره هم مثله پنج تا شاه و بی‌بی خالی کردیم جاتو ویلـی
«پنج تا شاه و بی‌بی» به نظر من یعنی پنج عضو، مثل برگ‌های ورق. «جاتو ویلی» رو Genius به سامان ویلسون ربط می‌ده: جای او رو خالی نگه داشتیم. این خوانش Genius و منطقیه چون آلبوم بدون اونه (به نقل از مستند، بعد از «تابستون کوتاهه» دیگه تو آهنگ‌های گروه نخوند)، ولی توضیح رسمی از سمت خودِ اعضا ندیدم. اگه می‌خوای بیشتر دربارهٔ خودش بدونی، سامان ویلسون کیه؟ رو ببین.
چرا هنوز تو یاد می‌مونه
به نظر من دلیلش اینه که آهنگ ادعای بزرگی نداره. هیچ‌کدوم از ورسها نمی‌گه ما بهتریم؛ همه می‌گن کجا بودیم و چرا هنوز اینجاییم. و کوروسش به‌اندازهٔ کافی ساده‌ست که توی هر جمعی بشه خوندش.
در عین حال، اگه بخوای یه نقد بنویسی، میگی بین ورسها لحن فرق داره: سیجل صمیمی، جیجی خسته، هیدن طعنه‌زن، امجی تشکرگر. شاید همین چندصدایی باعث بشه یه برداشت واحد از آهنگ نداشته باشیم. من با این مشکل ندارم؛ برعکس، فکر می‌کنم دلیل اینه که چند بار گوش میدم و هر بار یه خط تازه می‌گیرم.
سؤالات متداول
معنی آهنگ مرسی کلی چیه؟
آهنگ تشکر از طرفدارهاست؛ ولی هر ورس زاویهٔ خودش رو داره. بعضی بخش‌ها صمیمی‌ان و بعضی با طعنه. این‌ها برداشت‌های منه و توضیح رسمی از اعضا نیست.
مرسی کلی رو کی خونده؟
طبق فهرست آثار ویکیپدیای فارسی هر پنج عضو (هیدن، امجی، جیجی، سیجل و نسیم) توش هستن و تهیهکننده علیرضا جیجیه. ورسها به ترتیب سیجل، جیجی، هیدن و امجیان و نسیم کوروس رو میخونه.
مرسی کلی کجای آلبوم زاخارنامه‌ست؟
ترک پنجمه، بین «نباید وایسیم» و «مهدکودک». آلبوم ده ترک داره و ۱۶ خرداد ۱۳۹۱ منتشر شده.
«جاتو ویلی» یعنی چی؟
Genius این خط ورس امجی رو اشاره به جای خالی سامان ویلسون میدونه که تو آلبوم نیست. خودِ اعضا توضیح جداگانهای دربارهٔ این خط ندادن که من پیدا کرده باشم.
